THIS IS SWAN

Có những nỗi niềm có thật, còn lại là hư cấu hoặc những lời thì thầm tôi nghe dọc đường. Dù là gì, tất cả là một phần khoảnh khắc đã đi qua đời tôi.

Category: start up

Đứa con thứ Hai: Xưởng thêu Mai Yên

Tôi nhớ tôi của những năm 20, ồn ào náo nhiệt, thích chốn đông người hào nhoáng.
Tôi năm 25, va vấp nhiều nên trầm ngâm và tư lự hơn, nhưng vẫn là còn nông nổi lắm. Khi đó công việc với tôi là những thăng tiến, tiếng tăm đồn thổi và là những cuộc chạy đua vồn vã.
30 tuổi, tôi có cho mình một gia đình nhỏ. Rồi đứa bé ra đời, thay đổi mọi thứ. Tự nhiên từ một người chạy đua tôi đâm ra thành người đi bộ, tĩnh lại, có lúc gần như đứng yên. Tôi tưởng mình sẽ đối mặt với cô đơn và cảm giác “bỉm sữa”, nhưng dường như ngược lại. Trong thinh lặng, tôi có nhiều thời gian để nhìn lại mình, ngắm lại con đường mình đi qua. Cũng chợt nhận ra nó xôn xao và nhiều tiếng ồn quá. Nhìn con, nhìn căn phòng vàng đưa tôi qua những ngày tháng khốc liệt nhất, tôi cảm nhận tình yêu, tình thương, gia đình và trong lòng bỗng có khát khao “muốn sống ích cho đời”. Tròn ba tháng, tôi ôm con và cũng ấp ôm luôn vài niềm mơ ước mới. Tôi muốn chúng tôi sau này có của để dành cho con, và của để dành đó phải là điều có ý nghĩa. Tôi cũng nhớ về ngày còn nhỏ, nhớ những buổi trưa hè nghe chim hót và được mẹ dìu từng đường kim mũi chỉ. May vá không phải là một thế mạnh, nhưng tôi yêu Thêu thùa. Và tôi nghĩ mình có thể tìm về tuổi thơ để sống như những trưa hè năm ấy, với một đam mê vừa cũ vừa mới, với bàn tay nho nhỏ của con và với nụ hôn nồng nàn trên má của người tôi yêu, bằng việc Thêu thùa.
Mất một tháng để tự đấu tranh tư tưởng. Khởi đầu một đam mê lúc nào cũng khó, nhất là khi nó gắn liền với tính kiên nhẫn. Trong 30 ngày đó có lúc tôi tự hỏi mình: liệu có đi theo nổi không? Hay giữa chừng lại bỏ cuộc? Chính mẹ đã cho tôi nhiều niềm tin, rằng chỉ với đôi bàn tay con có thể làm được nhiều thứ hơn con nghĩ!
Rồi bảy tháng tiếp theo, chỉ để mày mò, học hỏi, chiêm nghiệm để tự mình master thứ đang muốn làm. Thực hành thực hành và thực hành là tất cả những gì bạn cần làm nếu muốn biến đam mê thành trái ngọt. Tôi đã học lại từng mũi thêu như đứa học sinh cấp 2 chính hiệu. Tập rút chỉ, tập thêu trên nhiều chất liệu vải, đi mũi tới đều tăm tắp, tập đi mũi chữ thập, mũi nhành cây, xương cá, đột khít đột thưa, mũi bím thưa bím dày, mũi bắc, sa hạt… Và nhân đợt nghỉ Tết, tôi đã đi cả tầm sư học đạo tự push mình biết thêm cả về Thêu máy. Chỉ để sau này cầm một mẫu thêu trên tay dù tinh xảo cỡ nào cũng biết được đâu là thêu máy đâu là thêu tay.
Mà tầm sư học đạo rồi mới thấy một thực trạng đáng buồn lo: ngành thêu thùa gần như đã thất truyền ở nhiều nơi. Ngay như tại quê nhà, tôi cũng không tìm được một nghệ nhân thêu tay nào còn đang hành nghề để có thể đến và học hỏi. Tất cả chỉ còn là thêu máy, vì nhanh gọn kinh tế. Hôm đó tôi buồn bã, vì nghĩ một ngành nghề đẹp như vậy tại sao lại có kết cục này? Buồn rồi thì cảm thấy việc mình đang theo đuổi có nhiều ý nghĩa, hơn cả một sở thích cá nhân, hơn cả một niềm đam mê, là góp phần nuôi dưỡng một Nghề truyền thống của Việt Nam (khi bạn chọn một hướng đi, nếu biết đó có thể to ra thành một bức tranh vĩ mô thì tự động sẽ thấy nhiều tính nhân văn, và đáng để đặt cuộc phần đời lắm!).
Mỗi một ngày tôi tập thêu một thứ. Thêu lên vải, rồi thêu lên khăn choàng, áo, váy, đầm, áo dài, áo len, áo khoác. Đến giờ sau tám tháng lao động, tôi đã tự tin nói “Không có chất liệu thêu và được thêu nào có thể làm khó được mình”. Kể cả trào lưu hoặc không phải trào lưu. Truyền thống kinh điển thì có thêu sợi chỉ. Hiện đại hơn thì có thêu sợi len, sợi lụa, kết hạt, đình cườm kết hợp ghép vải. Nền thì có vải cotton, vải lụa, vải kaki, vải jean, voan ren, voan kiếng, tafta. Mới đây nhất tôi tự đưa mình vào thế khó bằng cách “triệt” cho được chất liệu Len sợi. Mỗi lần tự thử thách như vậy đôi khi trả bằng cái tay phồng rộp, bàn tay tê cứng vì đau, một mẫu thêu trên chất liệu khó có thể mất hàng tuần. Nhưng… sau khi hoàn tất, cảm giác là leo lên đỉnh Everest (dù chưa đi lần nào). Yahoo!
Cuối tháng 05/2016, tôi chính thức launch Xưởng thêu Mai Yên. Mai… Yên là tên con gái, vừa là ý nghĩa “Vì một ngày Mai Yên ả”. Tất cả những gì tôi đang làm là dành cho chính mình, dành cho tuổi thơ của con và giúp nuôi dưỡng một làng nghề.
Tại Xưởng thêu, tôi không đặt cho mình áp lực về tài chính, mọi thứ dành cho góc nhỏ mê muội và ngẫu hứng của tôi (bởi nói, tính muôn đời vẫn cứ nông nổi). Nên khi đến Mai Yên, tôi sẽ mang cho bạn một mẫu thêu riêng. Bạn là bạn, không là ai cả, không có chiếc áo thứ hai giống vậy. Hoặc bạn có thể đặt vẽ, trên nền là cá tính bạn, nhưng mẫu vẽ do Mai Yên thiết kế và độc quyền.
Mai Yên đã khởi đầu như vậy đó! Yên ả và thanh bình!
Page của Xưởng Mai Yên: https://www.facebook.com/xuongtheum…
Advertisements

Duyên thêu

Thêu thùa cũng cần cái duyên
Nghệ nhân thêu thì cần đúng Ba cái duyên.
Duyên thứ nhất là duyên đến với mình. Tính ra mình cũng là đứa cứng đầu, thì cũng có tí khéo tay nhưng tính tình nóng nảy, hiếu thắng và quyết liệt thì có cho vàng cũng nghĩ cuộc đời có ngày cầm kim chỉ thêu thùa. Có plan nhiều dự định cho đời mình, cả ngắn và dài hạn, nhưng công việc gì liên quan đến tỉ mẩn kiên kiên nhẫn nhẫn thì hoàn toàn không có trong danh sách. Mà rồi đùng một phát, quyết tâm nghỉ việc (công việc mà ai cũng cho là mình dại dột khi bỏ ngang) mở công ty làm wedding planner. Lặn hụp trong mớ bòng bong thời mở cửa, rồi sau đó thị trường rộng mở, hào phóng chào đón với những ngày cưới đẹp, độc nhất và một điểm riêng là wedding concept mà tới giờ cũng tự hào là chưa có ai qua khỏi bóng mình. Xen lẫn trong ngày tháng đó cũng là hẹn hò yêu đương các thứ. Rồi tìm thấy goldenman của riêng mình, quyết định sẽ nên duyên cùng anh ấy (sến vãi). Rồi một ngày cưới của riêng mình mà theo mình vẫn là đẹp nhất, rustic nhất trong tất cả những gì từng thấy. Lại tung tăng tiếp hai năm son sẻ bên nhau, rồi một ngày hai đứa nhận món quà Chúa trời ban tặng: một đứa con xinh ra đời. Cái cục vàng xinh xắn đó làm đảo lộn phá tung tới nóc thế giới du mục êm đềm mà hai đứa tạo ra. Và kể từ đó, chuyện xưa đóng lại, cho qua một trang hoàn toàn mới. Trong những ngày trang sách mới mở ra, tôi thấy mình đã rất khác. Khát vọng sống, để tận hưởng, để yêu thương chính bản thân mình, và gia đình mình lớn hơn bao giờ hết. Tôi quý trọng từng giờ khắc dưỡng thương nơi căn phòng vàng yên ắng, nâng niu từng phút ngắm nhìn cha mẹ, người yêu và đứa con gái bé nhỏ của mình. Lúc đó trong tôi chỉ có một suy nghĩ: còn được sống trên cõi đời này là một điều may mắn. Rồi trong những đêm thanh tĩnh mịch, nằm bên mẹ và con gái, tôi ngắm nhìn cuộc đời qua ô cửa sổ vuông, phía trên là bầu trời đầy sao, một suy nghĩ chợt lóe lên, sáng quắc như vì tinh tú trên kia “Cuộc đời này đã cho mình nhiều quá, mình phải làm gì để lưu lại nó, để những gì mình làm ra còn mãi cho ngày sau, cho con mình, cho những người mình yêu thương”. Sáng sau, trở dậy, tôi cuống cuồng tìm đọc quyển thơ Xuân Diệu. Trang sách đã sờn ố vàng vì tháng năm, tôi ngửi mùi từng ngón tay đang vương dòng chữ. Bỗng dưng mà nhìn bàn tay mình, mười ngón tay Ba mẹ tặng cho này, tôi sẽ làm được hơn rất rất nhiều với nó. Lúc đó một mảnh vải cũng vàng ố, rơi từ trong quyển thơ. Đó là mảnh vải đã được rút chỉ gọn gàng, còn thêu dang dở của chính tôi ngày xưa, cách đây hai mươi năm. Tôi cầm lên ngắm nghía, thấy như có một điềm mách bảo trong tâm hồn. Tôi nhớ ra ngày xưa mình thích thêu lắm, nhưng vì phải ngay ngắn thẳng thớm nhiều lề luật quá nên đâm nản lòng. Giờ nhìn mảnh vải trong tay, có một tiếng nói đâu đó nhẹ nhàng trong đầu: hãy thêu thùa đi. Những tác phẩm thêu của mình sẽ còn để lại cho đời sau đấy. Và đó cũng là cách nâng niu đôi bàn tay cha mẹ ban cho. Có ai ngờ? Tôi bắt đầu thêu thùa từ ngày hôm ấy. Đôi tay rắn rỏi qua bao sự kiện cuộc đời từ giờ bắt đầu gắn với mũi kim sợi chỉ và những thứ yên bình. Không phải là duyên thì là gì? Không phải là omens như trong Alchemist là gì? Chẳng phải là Giấc mơ của chàng chăn cừu sao…
Duyên thứ hai là thêu ra chiếc áo có duyên. Không phải thợ may nào cũng là nhà thiết kế thời trang. Không phải người trang điểm nào cũng là makeup artist. Và cũng không phải người thêu nào cũng là nghệ nhân thêu. Với tôi, nghệ nhân thêu phải cho ra những chiếc áo thêu duyên dáng. Mà khi nhìn vào người khác biết ngay được À đây là áo thêu của chị X, à đây là đầm thêu của chị Y. Có cá tính, có duyên ngầm và một ý tứ gửi gắm vào trong đó. Người đẹp chưa hẳn đã có duyên. Có những chiếc áo thêu ra trông rất đẹp, nhưng sao không thấy hợp với mình, không thấy mình trong đó, và nhìn hoài thì thành ra vô duyên. Có những tình huống như thế thật. Không lý giải mà cũng không thể dạy được. Duyên là cái hồn mà mỗi nghệ nhân gửi vào chiếc áo của mình. Duyên mà đã có thì dù thêu nhiều hay ít, điểm xuyết hay ấn tượng thì cũng toát ra được nét duyên dáng quyến rũ riêng. Từ khi bắt đầu thêu thùa đến nay, tôi nghĩ việc làm wedding planner đã cho tôi nhiều cấu tứ hay, thui rèn đôi mắt thẩm mỹ bản thân, nên mỗi chiếc áo thêu ra thì đều khác, đều riêng và có dấu ấn của mình trong đó. Duyên hay không thì còn tùy cảm nhận của người đối diện. Nếu hợp gout thì sẽ thành có duyên, còn không thì sẽ ngược lại và khó có thể đi cùng nhau. Nhưng tôi tin, khi nhìn vào một chiếc áo thêu của MaiYen, người ta sẽ nhận ra.
Duyên thứ ba là duyên với những người yêu chiếc áo thêu. Thêu thùa mà không có những người yêu mặc chiếc áo thêu thì cũng thành ra vô dụng. Phải có người nhận ra giá trị và nâng niu thì những chiếc áo thêu mới trở nên lung linh, hữu dụng và sống một cuộc đời ý nghĩa. Tôi may mắn có nhân duyên gặp những người cũng yêu thêu thùa, cũng quý trọng những chiếc áo thêu. Chỉ cần vậy là đủ. Hy vọng một ngày không xa, với những lớp dạy thêu one-on-one hay hình thức workshop thì sẽ có thêm nhiều bạn trẻ nhìn ra nét quyến rũ của nghệ thuật thêu thùa.
Vì một nghề truyền thống ấy mà, tồn tại được là nhờ những cách tân và thế hệ mai sau nhiều lắm!
Cảm ơn cuộc đời, lại lần nữa mang Ba chữ Duyên lớn đến với tôi. Cảm ơn rất nhiều! —–

Sao chép ý tưởng

Là điều đại kỵ trong công việc. Nếu vô ý hay xuất phát từ một người thi hành thì là chuyện hiểu được và có thể chỉnh sửa trong tương lai. Nhưng nếu chính bản thân người ra ý tưởng cũng lại là người chủ động tìm kiếm thông tin và sao chép từ nguồn khác thì đó là một cái tội, không nhỏ.

Thi thoảng lại có những cuộc đàm đạo nghiêm túc giữa hai người yêu nhau, là chúng tôi, thì đề tài sao chép ý tưởng cũng thi thoảng xuất hiện. Nói một cách đau lòng thì như anh quả quyết “Những người đạo ý tưởng người khác sẽ cứ tồn tại, và đôi khi còn sống nhẹ nhàng hơn những người đi đầu. Em nhìn thế giới công nghệ mà xem!”. Tôi gật đầu buộc phải chấp nhận. Ít ai nói ra vế còn lại của câu “The beginner’s luck”, bởi vì người đi trước ngoài nhận được cái mở lòng của thị trường, còn sẽ nhận được vô vàn những rủi ro của việc khám phá. Người đi sau mà lại là kẻ sao chép thì sẽ ung dung học hỏi rút tỉa được từ mỗi nơi một chút, để làm ra cái của mình. Dù cho có không đẹp bằng, không cá tính, không riêng bằng, nhưng cuối cùng thì thị trường vẫn sẽ có những đối tượng khách hàng không cần lắm sự công phu, sẵn lòng ủng hộ. Mỗi tối không cần phải trăn trở trong bồn tắm, không phải đi lang thang để tìm nguồn cảm hứng cho mình, không cần luôn cả những thử nghiệm bất thành, cứ nhìn theo, bắt chước và làm.

Tôi cho đó là sự bất công mà cuộc đời này lúc nào thời nào cũng có. Chỉ có điều xã hội càng văn minh, con người càng tiến bộ, chính sách càng rõ ràng thì sự bất công vô hình trong Ý tưởng mới phần nào vơi đi.

Trong ngành cưới, mọi thứ lại càng hỗn tạp hơn. Giữa bức tranh nhá nhem tối sáng thì ranh giới giữa Nghệ thuật và Phồn thực quá mong manh. Những người hành nghề chân chính đôi khi ngoài công việc, ngoài sự sáng tạo và quản lý hàng ngày, còn phải đối diện với những kẻ không chân chính, đến là mệt. Phim Hongkong hay nói một câu mà phải càng lớn mới càng thấm “Hắn trong tối, mình ngoài sáng làm sao đoán được!”. Phồn thực luôn ẩn nấp đâu đó, tìm đủ mọi cách để tiếp cận cho bằng được mục tiêu không chân chính của mình.  Có người chọn cách đầu quân, có người chọn con đường vòng, có người chọn những mối quan hệ. Sự học hỏi chân thành, hướng nghiệp cần mẫn thì vô cùng đáng quý, nhưng nếu là chực chờ sơ hở và lấy của người làm của mình thì đó là vô đạo đức.
Tôi đã gặp không ít người như vậy. Mỗi lần trải qua lại là một kinh nghiệm cho mình. Sao không đường hoàng hiên ngang đến trước mặt tôi và nói rằng “Chị ơi, em muốn trở thành một freelance wedding planner trong tương lai. Hoặc, em muốn tương lai sẽ làm trong ngành cưới!”. Vì cái kết của một người đã dấn thân vào thị trường này 80% sẽ luôn là như vậy. Thì tại sao phải giấu giếm? Cũng có một vài người tìm cách tiếp cận bằng phương thức khác, hỏi han, quan tâm, nhưng đằng sau đó là đầy rẫy những điều toan tính.
Có người lại dành hẳn thời gian vài năm chỉ để quan sát mọi người xung quanh mình, làm việc nhưng luôn không hết mình: cố gắng ít thôi, sáng tạo một ít, tạo mối quan hệ nhiều vào. Và để cuối cùng sao chép hẳn con đường đi của một người đi trước, từ cách tạo mối quan tâm, đến cách làm việc, tham gia vào vai trò truyền thông.

Tôi không hiểu được những người này họ đang suy nghĩ gì? Hay rốt cuộc là không có suy nghĩ? Hoặc ngược lại, là tính toán rất nhiều, đo lường đường đi nước bước của người khác, để mình bước theo sau không tì vết không mệt nhọc.

Tôi cứ thảng hoặc lại thấy hình Tác phẩm ngày cưới của mình rải rác đâu đó…trên fanpage của người ta. Hình từ chữ nhật thành vuông tự khi nào, watermark đã biến đâu mất, thay vào đó là logo lạ hoắc mới toanh. Tôi cũng cứ thấy hoài cảnh người ta sao chép cái Concept của mình y chang, dù cho có lạ, có quái cở nào, kiểu như “Life is all about moments”. Câu nói đó là từ một buổi nói chuyện của tôi và boo boo, thì thử hỏi, làm sao có được sự trùng hợp ngẫu nhiên đến vậy. Từ cái tên, từng wording trong đó, đến nỗi cái tên concept gõ trên website bị lỗi dư một ký tự cũng được copy lại y chang. Rồi người ta còn copy luôn cả cách nói về concept, gặp gỡ ra sao, inspired thế nào. Và đã lỡ rồi thì copy luôn cả cách làm website, cũng có slideshow có cục màu vuông vuông,  thumnails có chữ New tròn tròn…

Nói thế nào ta?!!

Phản ứng đầu tiên luôn là buồn cười. Sau đó team tôi sẽ ngay lập tức contact với các bên đó để hỏi cho ra lẽ hoặc report facebook. Đôi khi thấy hơi buồn vì ở VN mình, cách duy nhất để đối phó với tình trạng sao chép chỉ là cậy nhờ các phương tiện truyền thông, ở tận nước ngoài. Nếu đối phương mà dày dạn quá thì có khi chấp nhận cho block fanpage hoặc là cứ lặng im như rùa rút đầu.
Sau đó thì ngán ngẩm. Nghĩ mình từ nhỏ đến khi trưởng thành luôn sống với bản thân mình, xấu tốt thì cũng lộ ra, vì đó mới chính là bản ngã. Còn với họ, sao lại chấp nhận trở thành một bản sao không mùi vị của người khác? Mỗi wedding làm ra, mở đầu bằng một ý tưởng cắt cọp đâu đó, gắn mác linh tinh, không thật sự thấu được câu chuyện vả cảm xúc đằng sau, thậm chí còn chưa trải qua một lần yêu thương, nhưng cũng kết lại với một đoạn thơ ngắn, một cái tên vay mượn thẳng thừng, làm sao họ có thể làm được vậy? Có bao nhiêu xấu hổ, bao nhiêu sĩ diện chắc là biến đâu mất.

Ngay từ những ngày đầu tiên, tôi đã tâm niệm “Không là đầu tiên, thì phải là cuối cùng, không đi giữa, không có cái thứ hai”. Trên tất cả để làm được điều đó, tài sản quý giá nhất vẫn là tâm trí này. Những ý tưởng, tâm tư và tình cảm nếu thật sự xuất phát từ khối óc, trái tim mình thì luôn là của mình, không ai có thể sao chép được. Và lẫn trong đó còn có những tố chất đặc biệt, tính cách của riêng bản thân mà không người nào có thể làm theo.
Ví dụ: tôi có cho mình tài sản lớn chính là gia đình, và những cảm giác yêu thương, thì đó chính là suối nguồn của sự sáng tạo trong tình yêu. Tôi cũng có cho mình một người đồng hành tốt giỏi giang để có thể tự hào nói rằng “Không một wedding planner nào có thể tư vấn và đạt được niềm tin từ khách hàng ngay từ lần gặp đầu tiên nhiều như Confetti”. Tôi cũng có cho mình một lối đi riêng, trong đó có những lễ cưới ngoài trời, những ngày cưới mộc mạc, tinh tế, nhiều cảm xúc, mỗi ngày cưới luôn là một câu chuyện và là một biển trời cảm xúc rất riêng. Tôi cũng có cho mình một cách xử lý công việc khác người, nhanh, gọn, lạnh lùng, không ưa vồn vã, linh động và bằng hết tâm tư mình. Tôi cũng có cho mình một team toàn gái, có người đến có người đi, nhưng chừng nào còn ở đây, tất cả đều đồng lòng. Những lần “thay máu” trước đây đã giúp tôi thanh sạch nhóm làm việc của mình, để không còn những phe nhóm rườm rà, những tị hiềm khó đoán, và những lối đi tăm tối mà tôi không bao giờ muốn ghé mắt nhìn. Mọi thứ không minh bạch đã được quét sạch!
>> Tất cả những tài sản đó một cách vô hình hay hữu hình là thứ không bao giờ có thể sao chép. Và sẽ luôn là sức mạnh khiến người đi trước tiến nhiều bước, luôn bỏ xa những kẻ đạo chích theo sau.

Tôi hy vọng bài note này có thể đến được với những người đang, đã hoặc ngấp nghé trở thành bản sao của Confetti, một phần hoặc tất cả khía cạnh. Nếu còn chút sĩ diện, còn chút suy nghĩ cho tương lai lâu dài, nếu còn muốn nhận được sự trân trọng của người trong ngành, và của những khách hàng thông minh trong tương lai, hãy dừng lại, và đi con đường của chính mình.

Đừng dùng hình ảnh của người khác.
Đừng sao chép ý tưởng của người khác.
Đừng sao y tên wedding concept của người khác.
Đừng vỗ ngực kể công cho những thứ không phải của mình tìm ra.
Đừng khoa trương khi nói sai thực tế.
Đừng bao giờ nghĩ không ai biết những việc mình đang làm, thế giới rộng lớn bao la, bạn không biết mình sẽ bị vạch trần khi nào.
Và trên hết, đừng biến mình thành con người nhợt nhạt, vô vị, không cá tính.
Vì mỗi khi copy thành quả của người khác, chính là khi bạn mất đi một chút bản thân mình.